Port
Port dankt zijn naam aan de Portugese havenstad Porto aan de monding van de Douro in de Atlantische Oceaan. De wijngaarden waar de druiven voor de portwijnen vandaan komen, beginnen zo`n 70 kilometer stroomopwaarts en lopen door tot aan de Spaanse grens. Tot eind 20e eeuw bestond de verplichting dat de wijnen hun opvoeding en rijping ondergingen in de zogeheten lodges in Vila Nova de Gaia, een voorstad van Porto. Ook werd alle wijn vanuit Porto verscheept. Individuele wijngaarden - zeg maar de crus van de Douro - worden aangeduid als quinta, een naam die ook gebruikt wordt om een wijngoed mee aan te duiden. De wijngaarden van de Douro liggen in terrasvorm op de steile graniethellingen van de vallei en vormen een van de spectaculairste wijnlandschappen ter wereld, door de UNESCO geklasseerd als werelderfgoed. Het klimaat van de Douro is er een van uitersten, met verzengend warme zomers die afgewisseld worden door barre winters
Port is min of meer door toeval ontstaan. Aanvankelijk was het een gewone rode wijn. Om hem de ruwe zeereis van Noord-Portugal naar Engeland te laten overleven, besloot men om hem met alcohol te versterken en zo bestand te maken tegen zeeziekte. Het effect van deze noodingreep bleek ronduit verrassend en een schoolvoorbeeld hoe ieder nadeel zijn voordeel heeft. Wat men vandaag de dag gelukkig niet meer doet is het corrigeren van port door er ook vlierbessen voor te gebruiken... De druiven voor port werden van oudsher met de voet getreden in lage granieten bakken, de zogeheten lagares. Dit gebeurt nog steeds, zij het dat de techniek ook hier zijn intrede heeft gedaan. Essentieel voor het karakter van port - de zoete en flink alcoholische smaak - is de onderbreking van de gisting door toevoeging van wijnalcohol, aguardente, aan de most. De hierdoor onvergist gebleven suikers zorgen voor de zoete smaak. Wil men een relatief droge port, dan voegt men de aguardente wat later toe dan wanneer men een zoetere versie nastreeft. Van Engelse huizen wordt vaak gezegd dat die eerder de wat droge stijl aanhangen, terwijl Portugezen het liever op wat zoeter houden. Hoewel dit niet helemaal onjuist is, zit de werkelijkheid toch wel genuanceerder in elkaar.
Port behoort dus tot de groep van versterkte wijnen. Andere wijnen in die groep, die soms ook wel een beetje aan ports doen denken, zijn o.a. Rivesaltes, Banyuls en Maury uit de Roussillon.
Porttypen
Ook port kent een veelheid aan stijlen. De voornaamste tweedeling hier is die tussen wijnen met een korte en een lange opvoeding op hout. In technisch jargon: een reductieve stijl in het geval van een relatief korte houtopvoeding en een oxidatieve bij een lange. Ports met vrij weinig hout behoren tot de (basis)categorie Ruby, die met veel hout vallen onder Tawny. Beide namen verwijzen naar kleurschakeringen, respectievelijk robijn en taankleurig. Qua smaak zijn ruby-achtigen wat ‘vuriger` en fruitiger, tawny-achtigen zachter en aromatisch meer ontwikkeld.
In feite kan het paradepaardje onder de ports, de Vintage, tot de ruby`s gerekend worden. Het is een uit fruit van diverse wijngaarden samengestelde wijn van één goed tot zeer goed oogstjaar met een voor portbegrippen korte houtopvoeding. De wijn moet het juist hebben van een langdurige flesrijping. (hoewel hij piepjong ook heerlijk kan zijn.) Een Single Quinta Vintage is een Vintage uit één enkele wijngaard. Late Bottled Vintage is eveneens een wijn met een oogstjaar die voor botteling een aantal jaren houtopvoeding heeft gehad en in principe drinkklaar gebotteld wordt. LBV haalt niet dezelfde kwaliteit als een ‘echte` Vintage, maar biedt in de regel wel uitstekende waar voor zijn prijs.
Bij de tawny`s bestaan er naast de algemene instapvariant bijzondere, hoogst complex smakende versies met leeftijdaanduiding. Het gaat daarbij om 10 Years Old, 20 Years Old en Over 30 Years Old Tawny. De leeftijden verwijzen hier naar het gemiddeld aantal jaren dat de wijn op hout gerijpt is. Naast alle Engelse typen is er ook een typisch Portugese port in de vorm van de Colheita. Colheita betekent in het Portugees ‘oogstjaar` en slaat op een tawny met een zeer lange houtopvoeding, soms wel decennia lang. Het is daarmee in feite dus een ‘Vintage Tawny`.
Port is rood. Op één uitzondering na: White Port. Die wordt gemaakt van witte in plaats van blauwe druiven. De productie ervan is overigens beperkt.
!
Graham's Port >>
krohn port >>
vintage port >>


